Πόσες φορές δεν έχουμε χάσει κάποιο προσωπικό αντικείμενο, πολύ αγαπημένο και η μαμά μας έφτιαχνε φανουρόπιτα για να το βρούμε; Αν όχι πολλές, σίγουρα μία φορά στη ζωή του έχει τάξει κανείς φανουρόπιτα στον Άγιο Φανούριο, για να του «φανερώσει» αυτό που έχασε. Πότε όμως ξεκίνησε αυτό το έθιμο και γιατί;
Για την ζωή του Αγίου Φανουρίου, τον οποίο τιμάμε με αυτή τη νηστίσιμη πίτα, δεν υπάρχουν συγκεκριμένες μαρτυρίες. Κατά την παράδοση, η πίτα φτιάχνεται για να σωθεί η μητέρα του αγίου, η οποία ήταν μία σκληρή, αμαρτωλή γυναίκα. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γράφει με αυτή την αφορμή ότι όποιος επικαλείται τον Άγιο Φανούριο πρέπει πάντα να λέει «Θεός σχωρέσ’ τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου. Θεός σχωρέσ’ την».
Φανουρόπιτα παραδοσιακή, με καρύδια και σταφίδες
20′ προετοιμασία
50′ ψήσιμο
Σύνολο: 1 ώρα και 10′
Υλικά
Μερίδες: 14
1 κούπα ζάχαρη λευκή, κρυσταλλική
1 κούπα ηλιέλαιο + επιπλέον για το ταψί
1½ κούπα χυμός πορτοκαλιού
1 κουτ. γλυκού κανέλα
ξύσμα από 2 ακέρωτα πορτοκάλια
2 κουτ. σούπας κονιάκ
500 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του + επιπλέον για το ταψί
1½ κουτ. γλυκού μπέικιν πάουντερ
1 κούπα καρύδια, σπασμένα
1 κούπα σταφίδες
ζάχαρη άχνη, για πασπάλισμα (προαιρετικά)
Διαδικασία
Για την φανουρόπιτα αρχικά προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180° C.
Λαδώνουμε και αλευρώνουμε ένα ταψί διαμέτρου 30 εκ.
Ρίχνουμε σε ένα μεγάλο μπολ την κρυσταλλική ζάχαρη, το σπορέλαιο, τον χυμό, το ξύσμα και το κονιάκ. Ομογενοποιούμε ανακατεύοντας καλά με μια κουτάλα.
Ενσωματώνουμε σιγά-σιγά το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ, ανακατεύοντας απαλά, και στο τέλος τις σταφίδες με τα καρύδια.
Αδειάζουμε το μείγμα στο ταψί και ψήνουμε για 50 λεπτά.
Κάνουμε το τεστ με το μαχαίρι για να δούμε αν η φανουρόπιτα έχει ψηθεί σωστά μέχρι μέσα και τη βγάζουμε από τον φούρνο.
Αν θέλουμε, αφού κρυώσει, πασπαλίζουμε τη φανουρόπιτα με ζάχαρη άχνη.
Μυστικά
Δεν ρίχνουμε µεµιάς όλο το αλεύρι, γιατί µπορεί να χρειαστεί λιγότερο. Αν η ζύμη βγει σκληρή, µπορούµε να ρίξουμε λίγο περισσότερο χυμό.
Η συνταγή πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ζάχαρη & Αλεύρι, τεύχος 20.
ΦΑΝΟΥΡΟΠΙΤΑ ΜΕ 11 ΥΛΙΚΑ
Ο Μιχάλης Χατζηκαλημέρης, executive pastry chef στο Four Seasons Astir Palace Hotel στη Βουλιαγμένη, μας δίνει τη δική του συνταγή για φανουρόπιτα με 11 συστατικά, κρατώντας την παράδοση που τη θέλει να έχει μονό αριθμό υλικών.
30′ προετοιμασία
1 ώρα ψήσιμο
Σύνολο: 1 ώρα και 30′
Υλικά
Μερίδες: 14-15
1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις
40 γρ. μπέικιν πάουντερ
10 γρ. κανέλα σε σκόνη
3 γρ. γαρίφαλο σε σκόνη
1,5 γρ. μοσχοκάρυδο σε σκόνη
550 γρ. ζάχαρη
550 γρ ηλιέλαιο + λίγο ακόμα για το ταψί
500 ml χυμός πορτοκαλιού
ξύσμα από 1½ ακέρωτο πορτοκάλι
270 ml μπράντι
300 γρ. σταφίδες ξανθές
σουσάμι για το πασπάλισμα
Διαδικασία
Για να φτιάξουμε τη φανουρόπιτα με 11 υλικά, αρχικά προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 160°C (με αέρα).
Στη συνέχεια, λαδώνουμε ένα στρογγυλό ταψί 32 εκ.
Σε βαθύ μπολ ανακατεύουμε με το σύρμα το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ, την κανέλα, το γαρίφαλο, το μοσχοκάρυδο και το ξύσμα πορτοκαλιού.
Σε άλλο μπολ ή στον κάδο του μίξερ χτυπάμε τη ζάχαρη με το λάδι, το μπράντι και τον πορτοκαλοχυμό μέχρι να λιώσει η ζάχαρη και να αφρατέψει το μείγμα.
Προσθέτουμε το μείγμα του αλευριού και συνεχίζουμε το χτύπημα μέχρι να αναμειχθούν.
Ρίχνουμε τις σταφίδες και ανακατεύουμε με μια σπάτουλα ώστε να διασκορπιστούν ομοιόμορφα.
Αδειάζουμε στο ταψί και στρώνουμε ομοιόμορφα.
Πασπαλίζουμε την επιφάνεια με σουσάμι και ψήνουμε τη φανουρόπιτα για περίπου 1 ώρα.
Η συνταγή πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, τεύχος 228.
